Acil Durum Planları ve Tahliye Planlaması Hizmeti
Livane OSGB, İstanbul'da faaliyet gösteren işletmelere yönelik acil durum planları, tahliye planlaması, acil durum ekiplerinin organizasyonu ve tatbikat süreçlerinde profesyonel iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri sunmaktadır.
İşyerlerinde meydana gelebilecek yangın, deprem, patlama, kimyasal sızıntı, doğal afet ve diğer acil durumlar; çalışanların sağlığını, güvenliğini ve işletmelerin faaliyetlerini ciddi biçimde etkileyebilir.
Bu tür olaylarda doğru ve hızlı hareket edilebilmesi için acil durumların önceden belirlenmesi, gerekli önleyici tedbirlerin alınması, çalışanların bilgilendirilmesi ve uygulanabilir bir acil durum planının hazırlanması büyük önem taşır.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik kapsamında işletmelerin acil durumlara hazırlıklı olması, uygun müdahale ve tahliye yöntemlerini belirlemesi ve gerekli organizasyonu oluşturması gerekmektedir.
Livane OSGB olarak acil durum planlamasını yalnızca yasal bir zorunluluk olarak değerlendirmiyoruz. İşletmelerin gerçek çalışma koşullarına uygun, çalışanların kolayca anlayabileceği ve gerektiğinde uygulanabilecek acil durum süreçlerinin oluşturulmasını önemsiyoruz.
Çünkü acil durumlara hazırlıklı olmak, olay meydana geldikten sonra ne yapılacağını düşünmek değil, gerekli tedbirleri önceden planlamaktır.
Acil Durum Planı Nedir?
Acil durum planı, işyerinde meydana gelebilecek veya işyerini dışarıdan etkileyebilecek acil durumlarda uygulanacak iş ve işlemler ile müdahale ve tahliye yöntemlerinin yer aldığı plandır.
Bu plan; meydana gelmesi muhtemel acil durumların belirlenmesini, önleyici ve sınırlandırıcı tedbirlerin planlanmasını, acil durum ekiplerinin oluşturulmasını, haberleşme yöntemlerinin düzenlenmesini ve güvenli tahliye süreçlerinin geliştirilmesini kapsar.
Acil durum planının temel amacı, meydana gelebilecek olaylarda çalışanların ve işyerinde bulunan diğer kişilerin sağlığının ve güvenliğinin korunmasına katkıda bulunmaktır.
Etkin bir acil durum planı yalnızca hazırlanmış bir belge olmamalı; çalışanların bildiği, görevli ekiplerin sorumluluklarını öğrendiği ve tatbikatlarla uygulanabilirliği değerlendirilen bir sistem olmalıdır.
İşyerlerinde Acil Durum Planı Neden Önemlidir?
İşyerlerinde meydana gelebilecek acil durumların sonuçlarını tamamen öngörmek her zaman mümkün değildir. Ancak olası tehlikelerin önceden belirlenmesi ve gerekli hazırlıkların yapılması, olayların etkilerini azaltmaya yardımcı olabilir.
Etkili bir acil durum planı sayesinde:
- İşyerinde meydana gelebilecek acil durumlar önceden değerlendirilebilir.
- Çalışanların acil durumlarda nasıl hareket edeceği belirlenebilir.
- Güvenli tahliye yolları ve toplanma alanları planlanabilir.
- Yangın, deprem ve diğer acil durumlara yönelik müdahale prosedürleri oluşturulabilir.
- Acil durum ekiplerinin görev ve sorumlulukları belirlenebilir.
- Çalışanların ve ziyaretçilerin güvenliğinin korunması desteklenebilir.
- Acil durum ekipleri arasındaki koordinasyon geliştirilebilir.
- İşyerindeki panik ve organizasyon eksikliklerinin azaltılmasına katkı sağlanabilir.
- İşletmelerin ilgili mevzuata uyum süreçleri desteklenebilir.
- Tatbikatlarla planın uygulanabilirliği değerlendirilebilir.
Acil durum planlaması, işletmelerin yalnızca yasal sorumluluklarını değil, çalışanlarına ve işyerinde bulunan diğer kişilere karşı taşıdığı güvenlik sorumluluğunu da ilgilendirir.
İşyerlerinde Hangi Acil Durumlar Değerlendirilmelidir?
İşyerlerinde meydana gelebilecek acil durumlar, işletmenin faaliyet alanına, kullanılan ekipmanlara, çalışma ortamına ve çevresel koşullara göre farklılık gösterebilir.
Bu nedenle acil durumların belirlenmesinde işyerine özgü tehlikelerin değerlendirilmesi gerekir.
1. Yangın
Elektrik tesisatları, yanıcı maddeler, ısı kaynakları, üretim süreçleri ve diğer etkenler işyerlerinde yangın tehlikesi oluşturabilir.
Yangına karşı alınması gereken önleyici tedbirler, yangının bildirilmesi, güvenli tahliye ve uygun müdahale yöntemleri acil durum planında değerlendirilmelidir.
2. Deprem
Türkiye'nin deprem riski dikkate alındığında işyerlerinin depreme hazırlıklı olması büyük önem taşır.
Deprem sırasında çalışanların korunmasına yönelik davranışlar, deprem sonrasında güvenli tahliye, toplanma alanları ve haberleşme süreçleri planlanmalıdır.
Acil durum planlaması, binanın deprem dayanımıyla ilgili teknik incelemelerin yerine geçmez. Yapısal güvenliğe ilişkin değerlendirmeler yetkili uzmanlar tarafından ayrıca yapılmalıdır.
3. Patlama
Yanıcı gazlar, parlayıcı sıvılar, yanıcı tozlar ve çeşitli üretim süreçleri patlama tehlikesi oluşturabilir.
Patlama risklerinin belirlenmesi, gerekli önleyici tedbirlerin değerlendirilmesi ve acil durumda uygulanacak yöntemlerin planlanması önemlidir.
4. Kimyasal Sızıntı ve Yayılım
Kimyasal maddelerin depolandığı, taşındığı veya kullanıldığı işyerlerinde sızıntı, dökülme ve zararlı madde yayılımı gibi acil durumlar meydana gelebilir.
Bu durumlarda çalışanların maruziyetinin önlenmesi, güvenli alanların belirlenmesi ve uygun müdahale yöntemlerinin planlanması gerekir.
5. Zehirlenme ve Zararlı Madde Maruziyeti
İşyerlerinde kullanılan bazı kimyasallar, gazlar ve diğer maddeler çalışanlar açısından ciddi sağlık riskleri oluşturabilir.
Olası maruziyet durumlarının değerlendirilmesi, gerekli sağlık ve acil müdahale organizasyonunun planlanması önemlidir.
6. Sel, Su Baskını ve Diğer Doğal Afetler
İşyerinin bulunduğu bölgenin coğrafi ve çevresel koşullarına göre sel, su baskını, fırtına ve diğer doğal afet riskleri değerlendirilebilir.
Bu tür olaylarda çalışanların güvenliğinin sağlanması ve uygun tahliye yöntemlerinin belirlenmesi gerekir.
7. Sabotaj ve Güvenlik Olayları
İşyerini veya çalışanları tehdit edebilecek sabotaj ve diğer ciddi güvenlik olayları, işletmenin faaliyet alanı ve riskleri doğrultusunda acil durum planlamasına dahil edilebilir.
Bu olaylarda güvenli haberleşme, yetkili kurumlara bildirim ve çalışanların korunmasına yönelik prosedürlerin belirlenmesi önemlidir.
8. Salgın Hastalık ve Biyolojik Tehlikeler
İşyerinin faaliyet alanı ve çalışanların maruz kalabileceği biyolojik riskler dikkate alınarak salgın hastalıklar ve benzeri acil durumlar değerlendirilebilir.
Uygun korunma, bilgilendirme ve organizasyon tedbirleri ilgili sağlık ve iş sağlığı güvenliği düzenlemeleri doğrultusunda planlanmalıdır.
Acil Durum Planı Nasıl Hazırlanır?
Acil durum planı hazırlanırken işyerinin gerçek çalışma koşulları dikkate alınmalı ve planlama süreci sistematik şekilde yürütülmelidir.
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik kapsamında acil durum planının hazırlanması temel olarak aşağıdaki aşamalardan oluşur.
1. İşyerinin İncelenmesi
İlk aşamada işyerinin faaliyet alanı, bina özellikleri, çalışan sayısı, kullanılan ekipmanlar, tehlikeli maddeler ve çevresel koşullar değerlendirilir.
Çalışma alanlarının yapısı, giriş ve çıkış noktaları, tahliye imkânları ve mevcut acil durum ekipmanları incelenir.
2. Muhtemel Acil Durumların Belirlenmesi
İşyerinde meydana gelebilecek veya işyerini dışarıdan etkileyebilecek acil durumlar belirlenir.
Bu aşamada risk değerlendirmesi sonuçları, çalışma koşulları, kullanılan maddeler ve çevresel tehlikeler dikkate alınır.
3. Önleyici ve Sınırlandırıcı Tedbirlerin Planlanması
Belirlenen acil durumların meydana gelmesini önlemek veya olası etkilerini sınırlandırmak amacıyla alınması gereken tedbirler değerlendirilir.
Öncelikle tehlikelerin ortadan kaldırılması ve risklerin uygun yöntemlerle azaltılması hedeflenir.
4. Acil Durum Müdahale Yöntemlerinin Belirlenmesi
Acil durum meydana geldiğinde uygulanacak uyarı, haberleşme, yangınla mücadele, arama, kurtarma, koruma ve ilk yardım süreçleri belirlenir.
Müdahale yöntemleri oluşturulurken görevli ekiplerin yetkinlikleri, mevcut ekipmanlar ve işyerinin özellikleri dikkate alınmalıdır.
5. Tahliye Yöntemlerinin Planlanması
Çalışanların ve işyerinde bulunabilecek diğer kişilerin güvenli alanlara ulaşabilmesi için uygun tahliye yolları, çıkışlar ve toplanma yerleri belirlenir.
Tahliye sonrasında işyerinde kalan kişilerin tespit edilmesine yönelik kontrol ve sayım yöntemleri de planlanmalıdır.
6. Acil Durum Ekiplerinin Oluşturulması
İlgili mevzuata uygun şekilde söndürme, kurtarma, koruma ve ilk yardım ekipleri oluşturulur.
Görevli çalışanların sorumlulukları belirlenir ve gerekli eğitimlerin alınması sağlanır.
7. Acil Durum Planının Dokümante Edilmesi
Belirlenen acil durumlar, alınacak tedbirler, müdahale ve tahliye yöntemleri ile görevli ekipler kayıt altına alınır.
İlgili mevzuat kapsamında gerekli tahliye planları ve diğer bilgiler hazırlanır.
8. Çalışanların Bilgilendirilmesi
Çalışanlara acil durum planı, tahliye yöntemleri, toplanma yerleri ve görevli ekipler hakkında bilgi verilir.
İşe yeni başlayan çalışanların da ilgili acil durum süreçleri hakkında bilgilendirilmesi gerekir.
9. Tatbikat ve Değerlendirme
Hazırlanan planın uygulanabilirliğini değerlendirmek için ilgili mevzuata uygun aralıklarla tatbikat gerçekleştirilir.
Tatbikatlarda görülen eksiklikler kayıt altına alınır ve gerekli düzeltici tedbirler planlanır.
10. Planın Güncel Tutulması
İşyerindeki değişiklikler ve mevzuatta belirtilen azami yenileme süreleri dikkate alınarak acil durum planı güncel tutulur.
Acil Durum Ekipleri ve Görevleri
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik kapsamında dört temel acil durum ekibi bulunmaktadır.
Söndürme Ekibi
Söndürme ekibi, işyerinde meydana gelebilecek yangınlara uygun donanım ve eğitim kapsamında müdahale edilmesi, yangının yayılmasının sınırlandırılması ve mümkün olan durumlarda söndürme faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla görevlendirilir.
Müdahale sırasında personelin kendi güvenliği ve profesyonel acil müdahale ekiplerinin yetkileri ön planda tutulmalıdır.
Kurtarma Ekibi
Kurtarma ekibi, acil durum sonrasında çalışanların, ziyaretçilerin ve diğer kişilerin arama ve kurtarma faaliyetlerinin yürütülmesine yönelik görevler üstlenir.
Bu faaliyetler görevli personelin eğitimi, yetkinliği ve güvenli müdahale imkânları çerçevesinde gerçekleştirilmelidir.
Koruma Ekibi
Koruma ekibi, acil durum sırasında panik ve kargaşanın önlenmesine, ekipler arasındaki koordinasyonun sağlanmasına ve tahliye sonrası sayım faaliyetlerinin yürütülmesine katkıda bulunur.
Gerekli durumlarda yetkili kurum ve kuruluşların müdahale ekiplerine bilgi verilmesi de görevleri arasındadır.
İlk Yardım Ekibi
İlk yardım ekibi, acil durumdan olumsuz etkilenen kişilere ilgili mevzuat ve alınan eğitimler çerçevesinde ilk yardım uygulanması amacıyla görevlendirilir.
İlk yardım görevlendirmeleri, ayrıca İlkyardım Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde yapılmalıdır.
Acil Durum Destek Elemanı Sayısı Nasıl Belirlenir?
Acil durum ekiplerinde görevlendirilecek destek elemanlarının sayısı, işyerinin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre belirlenir.
Söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinin her biri için genel düzenleme aşağıdaki gibidir:
Çok Tehlikeli İşyerleri: Her 30 çalışana kadar en az birer destek elemanı.
Tehlikeli İşyerleri: Her 40 çalışana kadar en az birer destek elemanı.
Az Tehlikeli İşyerleri: Her 50 çalışana kadar en az birer destek elemanı.
10'dan az çalışanı bulunan işyerlerinde söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinin tamamı için uygun donanıma sahip ve özel eğitimli en az bir çalışan görevlendirilmesi yeterlidir. İlgili kurumlarla irtibatın sağlanması da bu görevlendirmede dikkate alınır.
İlk yardım ekibinin personel sayısı ise İlkyardım Yönetmeliği hükümlerine göre ayrıca belirlenir.
Destek elemanlarının görevleri, eğitimleri, yeterlilikleri ve işyerindeki çalışma organizasyonu dikkate alınmalıdır.
Acil Durum Tahliye Planı Nedir?
Acil durum tahliye planı, işyerinde bulunan kişilerin acil durumlarda güvenli alanlara ulaşabilmeleri için izlenecek yolları, çıkışları, toplanma yerlerini ve ilgili diğer bilgileri gösteren planlamadır.
Tahliye planı, çalış